: 03/07/2026 - 13
Mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ và men gan tăng đang trở thành những vấn đề sức khỏe phổ biến ở người trưởng thành. Chế độ ăn nhiều chất béo, ít vận động, uống nhiều rượu bia hay thừa cân đều có thể khiến gan phải làm việc quá tải, kéo theo nhiều nguy cơ đối với tim mạch và chuyển hóa. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống và điều trị theo chỉ định của bác sĩ, nhiều người quan tâm đến các cây thuốc nam có khả năng bảo vệ gan và cải thiện rối loạn lipid máu. Trong số đó, nần nghệ là một cái tên nhận được sự chú ý của giới nghiên cứu y dược trong suốt hơn 40 năm qua. Không phải quốc gia nào cũng may mắn trồng được nần nghệ, bởi cây chỉ mọc ở độ cao 1.500m so với mặt nước biển và đang có nguy cơ tuyệt chủng. Cây nần nghệ được dược sĩ Lê Đình Bích giám định thành công vào năm 1970, sau đó thu hút nhiều chuyên gia trong và ngoài nước tham gia nghiên cứu. Tiêu biểu là Tiến sĩ, lương y Nguyễn Hoàng; Giáo sư Phạm Khuê; Giáo sư, bác sĩ Nguyễn Trung Chính; Phó giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Kim Huyền; vợ chồng Giáo sư Muraviova D.A…
Nần nghệ (Dioscorea collettii) là một loài dây leo thuộc họ Củ nâu (Dioscoreaceae). Trong y học cổ truyền, phần thân rễ của cây được sử dụng làm dược liệu với vị đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, trừ thấp và hỗ trợ giảm đau.
Theo các tài liệu nghiên cứu trong nước, nần nghệ được phát hiện tại vùng núi cao Tây Bắc Việt Nam từ những năm 1970, được đánh giá là nguồn dược liệu quý hiếm. Nhiều công trình nghiên cứu sau đó đã tập trung phân tích thành phần hóa học cũng như tiềm năng ứng dụng của loài cây này trong điều trị rối loạn chuyển hóa lipid.
.jpg)
Điểm nổi bật của nần nghệ là chứa hàm lượng saponin tự nhiên khá cao. Đây là nhóm hoạt chất được nhiều nghiên cứu ghi nhận có khả năng tác động lên quá trình chuyển hóa cholesterol và lipid trong cơ thể.
Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy saponin trong nần nghệ có thể góp phần:
Hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần.
Hỗ trợ giảm triglycerid.
Giảm cholesterol LDL (cholesterol "xấu").
Hỗ trợ tăng cholesterol HDL (cholesterol "tốt").
Hạn chế tích tụ mỡ trong gan và một số cơ quan nội tạng.
Trong y học cổ truyền, nần nghệ còn có tác dụng kiện tỳ, hóa đàm thấp. "Đàm thấp" được xem là tình trạng liên quan đến sự tích tụ mỡ dư thừa trong cơ thể. Vì vậy, vị thuốc này từ lâu đã được sử dụng để hỗ trợ những người có biểu hiện béo phì hoặc rối loạn mỡ máu.
Men gan tăng là dấu hiệu cho thấy tế bào gan đang bị tổn thương hoặc chịu áp lực từ nhiều nguyên nhân như gan nhiễm mỡ, uống nhiều rượu bia, viêm gan virus hoặc sử dụng thuốc kéo dài.
Một số nghiên cứu cho thấy khi lượng mỡ tích tụ trong gan được cải thiện, chức năng gan có thể được phục hồi tốt hơn, từ đó các chỉ số men gan ở một số người cũng có xu hướng giảm theo.
Nói cách khác, nần nghệ được đánh giá có tiềm năng cải thiện nguyên nhân gây tăng men gan ở người bị gan nhiễm mỡ, thay vì tác động trực tiếp lên chỉ số men gan. Hiệu quả còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương gan, chế độ ăn uống, luyện tập và việc kiểm soát các bệnh lý nền.
Dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia Đông y, nần nghệ được sử dụng phù hợp với:
Người có mỡ máu cao.
Người bị gan nhiễm mỡ không do rượu.
Người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa do thừa cân, béo phì.
Người cần hỗ trợ bảo vệ chức năng gan kết hợp với thay đổi lối sống.
Tuy nhiên, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, người mắc bệnh nặng hoặc đang điều trị bằng nhiều loại thuốc cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ dược liệu nào.
Tìm nhà cung cấp nần nghệ uy tín, có đủ đội ngũ chuyên môn tư vấn.
Để cải thiện mỡ máu và bảo vệ gan hiệu quả, người bệnh vẫn cần duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế rượu bia, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tóm lại, nần nghệ là một dược liệu quý của Việt Nam chứa nhiều hoạt chất saponin có tiềm năng giảm mỡ máu, cải thiện gan nhiễm mỡ và gián tiếp góp phần cải thiện chức năng gan. Mọi người bệnh nên sử dụng nần nghệ đúng cách, kết hợp thay đổi lối sống và theo dõi sức khỏe định kỳ để đạt hiệu quả lâu dài.
